BRISEL – Najavljene nove američke sankcije protiv Rusije teško bi pogodile poslovne interese i već uloženi novac u rusko-nemački gasovod "Sjeverni tok 2".Sankcije su suštinski, upozorio je Berlin, "novi izuzetno loš potez po odnose SAD i Evrope", jer se iza toga vidi i cilj da se ruski gas nadomjesti isporukama američkog gasa iz uljnih škriljaca. Evropa mora obezbjediti priliv velike količine gasa, pošto se čini da će Rusija istrajati na odluci da od kraja 2019. godine obustavi dostavljanje gasa Evropi preko Ukrajine, dok su alternativni projekti gasovoda iz Azerbejdžana, Izraela, s Kipra, iz Iraka nisu krenuli u opipljiviju izgradnju.

Britanski list Fajnenšel tajms je ocijenio da potez američkog Senata "vidi kao nezakonitu prijetnju snabdjevanju Evrope energijom", a španski dnevnik "Pais" je naveo da je to "bukvalno razbesnijelo Evropsku uniju". List italijanskih poslovnih krugova "Il sole 24 ore" smatra da sankcije usaglašene u Senatu Kongresa SAD znače "da se udari po Rusima u ime Ukrajine, a u stvari da se uzdrmaju Evropljani, tačnije Nijemci.., pa je to višenamjensko diplomatsko-ekonomsko oruđe". Amerikanci i njihovi saveznici unutar EU, hoće da sankcijama spriječe "još veću zavisnost Evrope od ruskog gasa", Senat SAD kaže da će to "ugroziti i reforme u Ukrajini", a evropske diplomate u Briselu misle da centri moći u Vašingtonu time samo nastavljaju nastojanje da spriječe jačanje Njemačke i naročito njenog potencijalno strateškog ekonomskog partnerstva s Rusijom. Ali, ako sve govori da Moskva neće odustati od zavrtanja slavine za dostavljanje gasa Evropi preko Ukrajine, gasovod Turski tok, dogovoren između Moskve i Ankare, bi – kažu privatno zvaničnici u Evropskoj komisiji – mogao biti oduška za evropske energetske potrebe jer bi preko Grčke, Bugarske, a dijelom i Srbije, znatne količine ruskog gasa mogle stići do Južne i Srednje Evrope.

Veliko nezadovoljstvo su najavljene američke sankcije izazvale u mnogim političkim centrima i poslovnim krugovima EU, iako ćuti Evropska komisija koja je dala zeleno svjetlo za rusko-njemački gasovod "Sjeverni tok 2".

Narušeno strateško "bratstvo i jedinstvo" Evropske unije i Amerike doživjelo je težak novi udarac, jer odluka Senata SAD o novim sankcijama Rusiji suštinski bitno udara po čisto ekonomskim interesima evropskih kompanija koje bi htele da nastave posao izgradnje velikog i Evropi potrebnog novog gasovoda "Sjeverni tok 2".

Američki potez je takođe dolio ulje na vatru nesloge i sukoba unutar članica EU, jer posebno baltičke zemlje, kao i Poljska, Švedska i Slovačka, smatraju da bi "Sjeverni tok 2" ne samo nastavio veliku zavisnost mnogih istočnih i zemalja Srednje evrope od ruskog gasa, već u izgradnji Sjevernog toka 2 vide i geopoliticke interese Rusije – da jednog dana poveć uticaj na sudbinu Evrope. Te zemlje, a to misle i neki komesari u Evropskoj komisiji, smatraju da bi "Sjeverni tok 2" zapečatio sudbinu Ukrajine, koja bi prestankom isporuka ruskog gasa preko svoje teritorije godišnje gubila zaradu od po blizu dvije milijarde evra, što mahom koristi za otplatu kredita zapadnim bankama.

Ovog put krivac za kvarenje odnosa EU-SAD nije predsednik Donalda Trampa koji bi čak mogao i da zaustavi nove sankcije protiv Rusije i, posredno, protiv evropskih kompanija, već je to Kongres, što vodeći političari EU vide kao nedopustiv i, štaviše, kao potez opasan po ionako uzdrmane odnose Evrope i Amerike. (B92)